w Rozliczenia ZUS

Osoba na emeryturze prowadząca działalność gospodarczą może – przy spełnieniu odpowiednich warunków – zostać zwolniona z konieczności opłacania składki zdrowotnej. W związku z faktem, że składki emerytalna i rentowa są dobrowolne, może się okazać, że przedsiębiorca nie będzie opłacał składek ZUS z działalności.

Emerytura a brak składek z działalności gospodarczej.

Zgodnie z generalną zasadą, emeryt prowadzący jednocześnie działalność gospodarczą może dobrowolnie opłacać składkę emerytalną i rentową, natomiast obowiązkowo zdrowotną. Jeśli jednak świadczenie emerytalne nie przekracza miesięcznie minimalnego wynagrodzenia oraz:

  • Przychody z działalności nie przekraczają 50% kwoty najniższej emerytury, lub
  • Działalność rozliczana jest na zasadach karty podatkowej

przedsiębiorca zostaje zwolniony z opłacania składki zdrowotnej.

Uwaga! Warto zwrócić uwagę, że przedsiębiorca na emeryturze nie ma prawa do podlegania ubezpieczeniu chorobowemu, a więc nie będzie opłacał składki chorobowej.

Brak składek z działalności gospodarczej – instrukcja w serwisie ifirma.pl

1.Prawo do emerytury – wyrejestrowanie ze składek

Uwaga! Jeśli działalność gospodarczą zakładasz, będąc już na emeryturze, pomiń bieżący punkt i przejdź od razu do ustawień w serwisie.

Jeśli prawo do emerytury zostało przyznane w trakcie miesiąca, społeczne składki ZUS za ten miesiąc opłacamy proporcjonalnie – zatem przede wszystkim konieczne będzie wysłanie deklaracji ZUS DRA, z proporcjonalnie wyliczonymi składkami. W tym celu należy przejść do zakładki DeklaracjeDeklaracje i wybrać opcję ZUS.

W deklaracji wybieramy opcję Edytuj, a następnie Dodaj pozycję. Jako Typ przerwy wybieramy opcję inna pozycja, a daty uzupełniamy od dnia uzyskania prawa do emerytury do końca danego miesiąca.



Składki ZUS zostaną na tej podstawie wyliczone proporcjonalnie.

Uwaga! Należy pamiętać, iż przedsiębiorca ma obowiązek w tej konkretnej sytuacji złożenia dwóch deklaracji ZUS DRA. Przedsiębiorca niezatrudniający pracowników powinien obie deklaracje wydrukować z serwisu i przekazać do ZUS. Z uwagi na to, iż jest to sytuacja niestandardowa nie korzystamy w tym przypadku z wysyłki elektronicznej przez serwis.

Pierwsza z deklaracji z numerem 01 powinna wskazywać proporcjonalnie wyliczoną składkę społeczną oraz zdrowotną za okres od początku miesiąca do daty przejścia na emeryturę. W tej deklaracji przedsiębiorca powinien być wykazany jeszcze bez kodu emerytury (kod przedsiębiorcy dla pełnego ZUS 05 10 00, preferencyjnego 05 70 00).

Taką deklarację Użytkownik serwisu wygeneruje postępując według wskazanych wyżej kroków, należy jednak przed wysłaniem deklaracji do ZUS wyliczyć proporcjonalną wartość składki zdrowotnej przypadającą dla okresu kiedy przedsiębiorca nie miał jeszcze emerytury, kolejno edytować deklarację poprawiając w niej podstawę składki oraz samą wyliczoną wartość składki zdrowotnej.

Przykład 1. Przedsiębiorca przeszedł na emeryturę 12.05.2018 r. Podstawa naliczenia składki zdrowotnej w 2018 roku wynosi: 3 554,93 zł. Przedsiębiorca opłaca 9% podstawy wymiaru składki zdrowotnej, w 2018 roku jest to wartość: 319,94 zł. Poniżej przedstawiono jak dla powyższego przykładu wyliczyć podstawę oraz wartość składki dla okresu sprzed i po przejściu na emeryturę.

Ilość dni przed przejściem na emeryturę tj. za okres od 01-11.05.2018 r. – 11
Ilość dni od przejścia na emeryturę do końca miesiąca tj. za okres 12-31.05.2018 r. – 20
Ilość dni w miesiącu – 31
Wartość podstawy dla okresu od 01-11.05.2018 r.: 3 554,93 * 11/31= 1 261,43
Wartość podstawy dla okresu od 12-31.05.2018 r.: 3 554,93 -1 261,43 = 2 293,50
Wartość składki dla okresu od 01-11.05.2018 r.: 1261,43 * 9% = 113,53
Wartość składki dla okresu od 12-31.05.2018 r.: 319,94 – 113,53 = 206,41

Wyliczone kwoty posłużą w dalszym etapie do przygotowania dwóch deklaracji DRA do ZUS.

W tym celu należy przejść do zakładki Deklaracje ➡ Deklaracje tam wybrać numer deklaracji DRA, która ma być złożona do ZUS 5/2018. Kolejno na dole strony będzie opcja edytuj.



W edycji deklaracji w części VII. ZESTAWIENIE NALEŻNYCH SKŁADEK NA UBEZPIECZENIE ZDROWOTNE należy poprawić wartość składki na kwotę 113,53 oraz w części X. DEKLARACJA DOCHODU (WYPEŁNIAJĄ OSOBY, KTÓRE OPŁACAJĄ SKŁADKI WYŁĄCZNIE ZA SIEBIE) należy poprawić podstawę wymiaru składki na kwotę 1 261,43 czyli podstawę dla okresu kiedy przedsiębiorca jeszcze nie przebywał na emeryturze. Po dokonaniu poprawek w deklaracji należy dokonać przeliczenia korzystając z funkcji przelicz na dole strony oraz zatwierdzić zmiany i wydrukować deklarację.



Po zatwierdzeniu dokumentu deklaracja jest gotowa do wydrukowania, w tym celu należy wybrać opcję wydrukuj.



Druga deklaracja z numerem 40 powinna wskazywać wartości zerowe składek społecznej oraz proporcjonalnie wyliczoną wartość składki zdrowotnej dla okresu od kiedy przedsiębiorca przeszedł na emeryturę do końca miesiąca. W tej deklaracji przedsiębiorca powinien zostać wykazany już z kodem właściwym dla emerytury (kod przedsiębiorcy dla pełnego ZUS 05 10 10, preferencyjnego 05 70 10).

Po wydrukowaniu i zapisaniu na dysku PDF pierwszej wersji deklaracji należy edytować wygenerowaną deklarację DRA tak by sporządzić drugą wymaganą deklarację. W tym celu w zakładce Deklaracje ➡ Deklaracje należy wybrać numer deklaracji, która ma zostać poprawiona 5/2018 kolejno na dole strony wybrać opcję edytuj.



Edytując deklarację należy dokonać poniższych czynności:

  • w części I. DANE ORGANIZACYJNE w polu 02. IDENTYFIKATOR DEKLARACJI (NUMER/MM/RRRR) należy wpisać 40,


  • we wszystkich polach edytowalnych deklaracji, poza polami dotyczącymi składki zdrowotnej gdzie wykazane są kwoty różne od zera należy wpisać 0,00 – dotyczy części IV, V, VIII, IX, X deklaracji. Poniżej przykład części IV deklaracji, oznaczone na czerwono kwoty należy poprawić na 0,00,


  • w części VII. ZESTAWIENIE NALEŻNYCH SKŁADEK NA UBEZPIECZENIE ZDROWOTNE należy poprawić wartość składki na kwotę 206,41 oraz w części X. DEKLARACJA DOCHODU (WYPEŁNIAJĄ OSOBY, KTÓRE OPŁACAJĄ SKŁADKI WYŁĄCZNIE ZA SIEBIE) należy poprawić podstawę wymiaru składki podając kwotę 2 293,50 czyli podstawę dla okresu od kiedy przedsiębiorca przebywał na emeryturze,


  • w części X DEKLARACJA DOCHODU (WYPEŁNIAJĄ OSOBY, KTÓRE OPŁACAJĄ SKŁADKI WYŁĄCZNIE ZA SIEBIE) w polu 01 KOD TYTUŁU UBEZPIECZENIA należy uzupełnić właściwy kod dla emerytury XX XX 10,


  • na dole strony wybrać opcję przelicz celem wyzerowania wszystkich wcześniej zmienionych pozycji deklaracji, kolejno zatwierdzając wprowadzone zmiany,


  • po zatwierdzeniu dokumentu deklaracja jest gotowa do wydrukowania, w tym celu należy wybrać opcję wydrukuj.


Należy pamiętać, że za pierwszy pełny miesiąc po zaistnieniu zmiany przedsiębiorca jest zobligowany do złożenia deklaracji ZUS DRA. W przypadku powyższym pierwszym pełnym miesiącem po zmianach będzie czerwiec 2018 i do 10-07-2018 przedsiębiorca powinien złożyć do ZUS deklarację za 06/2018.

Ważne! W przypadku, gdy przechodzący na emeryturę przedsiębiorca zatrudnia pracowników celem ustalenia poprawności deklaracji zalecany jest kontakt z BOK serwisu ifirma.pl.

Przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą rozpoczyna opłacanie składek ZUS według zasad przysługującym emerytom z dniem nabycia prawa do emerytury – zatem z tą datą konieczne będzie wyrejestrowanie się z dotychczas opłacanych składek, co w serwisie ifirma.pl można zrobić w zakładce PulpitKonfiguracjaDeklaracjeDeklaracje zgłoszeniowe. W części Deklaracje zgłoszeniowe Imię i Nazwisko Przedsiębiorcy wybieramy opcję Wygeneruj ZWUA.



Jako Typ deklaracji wybieramy zgłoszenie, jako Przyczynę wyrejestrowania – Inna przyczyna wyrejestrowania. W polu Data wyrejestrowania wpisujemy natomiast dzień, w którym nabyliśmy prawo do emerytury.



Po uzupełnieniu danych wybieramy opcję przekaż do podpisu, przesyłając dokument do ZUS. Aby dopełnić wysyłki, należy jeszcze pamiętać o zaakceptowaniu komunikatu informującego o wysłaniu deklaracji:



Przekazana do podpisu deklaracja zostanie wysłana do ZUS za pomocą opcji e-deklaracji serwisu ifirma.pl.

2. Rejestracja do ZUS z kodem dla emerytury (XX XX 10)

Przed wygenerowaniem druku należy zmienić ustawienia ZUS na koncie tak, by na wysłanej deklaracji został wskazany prawidłowy kod przedsiębiorcy dla ZUS. W tym celu w zakładce Pulpit ➡ Konfiguracja ➡ ZUS u dołu strony należy wybrać opcję Edytuj.

W części Dodatkowe informacje w polu Prawo do emerytury lub renty należy wybrać mam prawo do emerytury a następnie zatwierdzić wprowadzone zmiany.



Po wybraniu wskazanych w części Kod tytułu ubezpieczenia zostanie wskazany prawidłowy kod dla emerytury tj. 05 10 10.



W kolejnym kroku prowadzący działalność emeryt powinien dokonać rejestracji do ZUS na druku ZZA.

Druk ZZA generujemy w zakładce Pulpit ➡ Konfiguracja ➡ Deklaracje ➡ Deklaracje zgłoszeniowe, wybierając opcję Wygeneruj ZZA.



Jako Typ deklaracji wybieramy Zgłoszenie i wprowadzamy datę powstania obowiązku ubezpieczenia – taką, jaką wprowadziliśmy w ZWUA. Następnie wybieramy Przekaż do podpisu (a także zatwierdzamy analogiczny jak przy ZUS ZWUA komunikat).



Deklaracje zostaną przesłane do ZUS w ramach opcji e-deklaracji w serwisie ifirma.pl.


3. Brak składek z działalności gospodarczej – konfiguracja

Aby serwis nie naliczał składek ZUS z działalności, właściwe ustawienia należy wprowadzić w zakładce PulpitKonfiguracjaDeklaracjeZUS DRA, gdzie wybieramy opcję Edytuj.

W części Dodatkowe informacje zaznaczamy opcję Opłacam składki na ubezpieczenie społeczne z innej działalności gospodarczej, a w polu Prawo do emerytury lub renty wybieramy Mam prawo do emerytury. Po zatwierdzeniu ustawień składki nie będą naliczane – będzie to widoczne w poszczególnych składkach poniżej:



Uwaga! Wybranie opcji Opłacam składki na ubezpieczenie społeczne z innej działalności gospodarczej jest konieczne z uwagi na fakt, że domyślne ustawienia dla emeryta uwzględniają obowiązkową składkę zdrowotną. W tej sytuacji natomiast składka zdrowotna nie powinna być naliczana.

Właściwie wybrane ustawienia spowodują, że deklaracje ZUS DRA w serwisie będą od tej pory zerowe:



Uwaga! Mimo że ZUS DRA są zerowe, z przyczyn technicznych konieczne będzie ich generowanie w serwisie – natomiast nie będą one miały wpływu na powstawanie żadnych zobowiązań.

4. Przekroczenie miesięcznego limitu wynagrodzenia uprawniającego do nieopłacania składki zdrowotnej

W przypadku kiedy przychód osiągany przez emeryta jest zmienny może zdarzyć się, że w poszczególnych miesiącach przekroczy wysokość przychodu zwalniającego z obowiązku opłacania składki zdrowotnej. W tej sytuacji przedsiębiorca będzie zobligowany do odprowadzenia składki zdrowotnej tytułem prowadzonej działalności.

Za pierwszy pełny okres po zaistnieniu zmiany jak i za sam okres zmiany przedsiębiorca będzie zobligowany do złożenia deklaracji ZUS DRA, zarówno deklaracji z zerowymi wartościami potwierdzającą brak przekroczenia limitu jak i deklaracji z wykazaną składką zdrowotną.

Bieżące stanowisko ZUS wskazuje, że w przypadku składania deklaracji tzw. „zerowej” należy w deklaracji DRA wykazać podstawę naliczenia składki zdrowotnej zaś w kwocie samej składki wykazać 0. Żeby sporządzić taką deklarację w serwisie ifirma.pl należy edytować wygenerowaną deklarację ZUS poprawiając wartości. Po przejściu do zakładki Deklaracje ➡ Deklaracje i wybraniu numeru deklaracji DRA, która ma być poprawiona i na dole strony wybrać opcję edytuj. W edycji konieczna będzie zmiana niepoprawnych wartości zgodnie z opisem poniżej.

W deklaracji należy zwrócić uwagę na poprawność trzech poniższych parametrów.

  1. Kod do ZUS czy jest w nim ujęta końcówka właściwa dla rejestracji osoby na emeryturze (XX XX 10),


  2. Podstawa składki zdrowotnej, która dla roku 2018 wynosi: 3 554,93 zł. Tylko ta jedna kwota powinna być wpisana w części, gdzie wykazywane są podstawy składek,


  3. Wartość składki zdrowotnej powinna wynosić 0,00 zł.


Obawiasz się emerytury? Sprawdź, jak oszczędzić więcej środków!


Autor: Anna Kubalka – ifirma.pl

Możliwość komentowania jest wyłączona.