w Pracownicy

Pracownik, który korzysta z urlopu wychowawczego, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom: emerytalnemu i rentowemu, jeżeli nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty oraz nie ma innych tytułów, z powodu których byłby objęty obowiązkowymi ubezpieczeniami. Ponadto pracownik przebywający na urlopie wychowawczym podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu, o ile nie ma innego tytułu do tego ubezpieczenia.

Warto zaznaczyć, że pracownik nie podlega ubezpieczeniom: chorobowemu i wypadkowemu. Pracodawca nie opłaca wspomnianych składek – ich koszt finansowany jest przez budżet państwa.

Pracodawca jest zobowiązany do wykazania składek na odpowiednich dokumentach ubezpieczeniowych tzn. na raportach imiennych:

  • RSA z kodem tytułu do ubezpieczeń 01 10 00 wykazując okres urlopu wychowawczego i kod świadczenia przerwy 121 jako urlop wychowawczy,
  • RCA wykazujemy tę osobę z kodem tytułu do ubezpieczeń 12 11 00 z wykazaniem podstawy na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz podstawy na ubezpieczenie zdrowotne.

Od 1 września 2013 r. podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób przebywających na urlopie wychowawczym stanowi kwota 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek. Jednocześnie tak ustalona podstawa nie może być wyższa, niż przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres 12 miesięcy poprzedzających urlop wychowawczy i nie może być niższa niż 75% kwoty minimalnego wynagrodzenia.

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób przebywających na urlopach wychowawczych za miesiące od stycznia do grudnia 2017 r. nie może być:

  • wyższa niż 2557,80 zł, tj. 60% z 4263,00 zł (zgodnie z obwieszczeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 listopada 2016 r. w sprawie kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w roku 2017 r. oraz przyjętej do jej ustalenia kwoty prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia (M. P. z 2016 r. poz. 1188) oraz
  • niższa niż 1500,00 zł, tj. 75% z 2000,00 zł (zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 września 2016 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1456).

Podstawa wymiaru składki zdrowotnej za pracownika przebywającego na urlopie wychowawczym stanowi równowartość specjalnego zasiłku opiekuńczego, który od 1 stycznia 2013 r. i do chwili obecnej wynosi 520 zł. Podstawa ta jest niepodzielna.

Aby prawidłowo ustalić podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe należy obliczyć przeciętne miesięczne wynagrodzenie pracownia, czyli należy wziąć pod uwagę wynagrodzenie wypłacone przez pracodawcę, który udzielił urlopu wychowawczego, za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu wychowawczego, jeżeli stanowiło ono podstawę wymiaru składki chorobowej. Ważne, aby pamiętać, że nie odlicza się tu części składkowej 13,71% (kwota wynagrodzenia brutto). Aby obliczyć przeciętne miesięczne wynagrodzenie należy podzielić wynagrodzenie osiągnięte przez ubezpieczonego przez liczbę miesięcy, w których je uzyskał.

Podobnie, jak w przypadku wyliczenia podstawy do zasiłku chorobowego, w sytuacji gdy za dany okres pracownik nie osiągnął pełnego wynagrodzenia na skutek usprawiedliwionej nieobecności:

  • wyłącza się wynagrodzenie za miesiące, w których pracownik przepracował mniej, niż połowę obowiązującego go w danym miesiącu czasu pracy,
  • przyjmuje się, po odpowiednim uzupełnieniu, wynagrodzenie za miesiące, w których pracownik przepracował co najmniej połowę obowiązującego go czasu pracy.

Urlop wypoczynkowy oraz inne dni nieobecności w pracy, za które pracownik zachował prawo do wynagrodzenia należy potraktować, tak jak dni przepracowane w normalnym trybie.

Jeśli w ciągu 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających rozpoczęcie urlopu wychowawczego pracownik nie miał wypłacanego oskładkowanego wynagrodzenia (np. w związku z tym, że przebywał na urlopie macierzyńskim/rodzicielskim), jako podstawę wymiaru składek emerytalno-rentowych przyjmuje się kwotę brutto wynagrodzenia, która wynika z umowy o pracę. Kwota ta zgodnie z ogólną zasadą, nie może być niższa niż minimalna kwota zasiłku, oraz wyższa niż maksymalna kwota zasiłku.

Urlop wypoczynkowy należy traktować na równi z okresem przepracowanym.

Przykład:
Jeżeli wynagrodzenie Pani Jadwigi Nowak zatrudnionej na pełen etat, wynosi 4000,00 zł. brutto, na urlopie wychowawczym podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe będzie kwota 2557,80 zł.

Przykład:
Jeżeli wynagrodzenie Pani Małgorzaty Kowalskiej zatrudnionej na ½ etatu wynosi 1300,00 zł. brutto, na urlopie wychowawczym podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe będzie kwota: 1500,00 zł.

Przykład:
Jeżeli wynagrodzenie Pani Martyny Majer zatrudnionej na pełny etat wynosi 2400,00 zł. brutto, na urlopie wychowawczym podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe będzie kwota: 2400,00 zł.

Natomiast podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne stanowi – od 1 września 2013 r. – kwota odpowiadająca wysokości specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługującego na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych. Ten zasiłek to 520,00 zł i tyle też wynosi podstawa składki na ubezpieczenie zdrowotne od września 2013 r. do teraz, czyli sama kwota nie uległa zmianie.

Jak wykazać urlop wychowawczy w serwisie ifirma.pl?

Jeżeli urlop wychowawczy będzie obejmował cały miesiąc, a ustalona podstawa na ubezpieczenie emerytalne i rentowe będzie wynosić przykładowo 2557,80 zł brutto, to w serwisie należy wykonać kilka kroków.

Dla pracownicy nie musimy wystawiać rachunku, jednak musimy tę osobę wykazać w raportach i deklaracji do ZUS. Zatem osobę przebywającą na urlopie wychowawczym wykazujemy

  • na raporcie RSA z kodem tytułu do ubezpieczeń 01 10 00, wykazując okres urlopu wychowawczego i kod świadczenia przerwy 121, jako urlop wychowawczy,
  • na raporcie RCA wykazujemy tę osobę z kodem tytułu do ubezpieczeń 12 11 00, z wykazaniem podstawy na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz podstawy na ubezpieczenie zdrowotne.

Aby wykazać, iż pracownik przebywa na urlopie wychowawczym należy zacząć od generowania deklaracji ZUS za miesiąc w którym pracownik przebywa na urlopie. W tym celu należy przejść do zakładki Deklaracje ➡ Deklaracje, kolejno wybrać ikonę ZUS służącą do generowania deklaracji.

W następnym kroku na dole strony wybieramy opcję zatwierdź.

Kolejno pojawi się lista z pracownikami, którzy z powodu braku wypłaty wynagrodzenia nie pokazują się w deklaracji ZUS. W tej części należy w kolumnie Dodaj do deklaracji zaznaczyć checkbox przy osobie przebywającej na urlopie wychowawczym.

Następnie w kolumnie Powód wykazania w deklaracji ZUS rozwinąć listę i wybrać Urlop wychowawczy.

Po wybraniu opcji Urlop wychowawczy pojawi się dodatkowe pole Podstawa składek na ubezpieczenie społeczne, w którym należy wpisać kwotę brutto stanowiącą podstawę wymiaru składek przysługującą pracownikowi przebywającemu na urlopie wychowawczym. Poniżej w polu Okres przerwy należy wpisać okres trwania urlopu wychowawczego poprzez wskazanie daty z miesiąca, za który generowana jest deklaracja.

Po uzupełnieniu pól należy wybrać opcję zatwierdź. Pracownik zostanie prawidłowo wykazany na drukach DRA, RCA oraz RSA.

Podstawa zasiłku za niepełny miesiąc:

Jeżeli początek lub koniec urlopu wychowawczego nastąpi w trakcie miesiąca, to podstawę na ubezpieczenie emerytalne i rentowe ustalamy proporcjonalnie. Ustalamy ją dzieląc policzoną wcześniej podstawę lub te 60 proc. (2.557,80 zł w 2017 r.) przez liczbę dni kalendarzowych danego miesiąca (np. styczeń ma 31 dni) i mnożymy przez liczbę dni, w których osoba podlegała ubezpieczeniu z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym.

Przykład: Pracownica rozpoczyna urlop wychowawczy od 20 stycznia 2017 r. a ustaloną podstawą jest 2557,80 zł.

To 2557,80 zł : 31 dni w styczniu * 11 dni (od 20 stycznia do 31 stycznia jest 11 dni) = 907,61 zł. I od tej podstawy ustalamy składki na emerytalne i rentowe, tak jak w przykładzie podanym wyżej, tylko zamiast od 2557,80 zł liczymy od 907,61 zł.

Podstawę składki zdrowotnej liczymy od kwoty 520 zł, która jest niepodzielna i nie obniża się proporcjonalnie za niepełny miesiąc trwania urlopu wychowawczego.

Ważne! Zasiłek wychowawczy wykazujemy na raportach i deklaracji do ZUS zawsze w miesiącu którego dotyczą np. zasiłek wychowawczy jest w miesiącu styczniu to wykazujemy to w raportach i deklaracji styczniowej.

Możliwość komentowania jest wyłączona.