Izolacja domowa lub kwarantanna związana z COVID-19- regulacje prawne

w Pracownicy Tagi: Covid-19izolacja domowaKwarantannaZUS

 

1. Izolacja na czym polega i jakie są jej rodzaje?

Izolacja polega na odosobnieniu osoby, u której pierwszy wynik testu w kierunku SARS-CoV-2 dał wynik dodatni. Pierwszy jej rodzaj to izolacja domowa. Trwa ona 10 dni, ale tylko pod warunkiem, że u pacjenta nie wystąpiły objawy choroby COVID-19. Na taką izolację powinien skierować lekarz POZ. Decyzja o przedłużeniu izolacji, także leży w rękach lekarza, gdy u osoby na niej przebywającej pojawiły się jakiekolwiek objawy które świadczą o możliwości wystąpienia wirusa COVID-19. W takim przypadku zakończenie izolacji może nastąpić nie wcześniej niż po 13 dniach od dnia wystąpienia objawów.

Decyzję o izolacji może także podjąć państwowy powiatowy inspektor sanitarny, do którego trafiają wszystkie pozytywne wyniki potwierdzające obecność SARS-CoV-2 wraz z danymi osoby, której wynik dotyczy. Pracownicy sanepidu mają obowiązek zadzwonić do takiej osoby, by przeprowadzić z nią wywiad epidemiologiczny, czyli m.in. zapytać o to, z kim się ostatnio kontaktowała. Przy okazji takiego wywiadu informują też o konieczności izolacji. Państwowy powiatowy inspektor sanitarny wydaje decyzję, z której wynika, że od dnia uzyskania pozytywnego wyniku testu na obecność COVID-19 taka osoba musi przebywać w izolacji. Ponadto osoba ta, powinna skontaktować się z lekarzem POZ, do którego należy decyzja o terminie zakończenia izolacji.

Drugi rodzaj izolacji to izolacja szpitalna, która ze względu na zły stan zdrowia osoby z COVID-19, odbywa się w specjalnie wydzielonym szpitalu. Decyzje o jej zakończeniu podejmuje lekarz sprawujący opiekę nad pacjentem, przy czym termin jej zakończenia nie może nastąpić wcześniej niż po 13 dniach od dnia wystąpienia objawów, gdzie w ciągu ostatnich trzech dni nie pojawiły się żadne objawy choroby.

2. Co to jest kwarantanna?

Nałożenie obowiązku kwarantanny, dotyczy osób, które miały bliski kontakt z osobą zakażoną COVID-19, a także osób, które mieszkają z osobą objętą obowiązkiem kwarantanny bądź izolacji. Obejmowane są nią również osoby powracające do kraju z państw położonych poza UE, w tym graniczących z Polską.
Od 2 września 2020 r. obowiązują nowe zasady kwarantanny, na mocy rozporządzenia ministra zdrowia z 1 września 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie chorób zakaźnych powodujących powstanie obowiązku hospitalizacji, izolacji lub izolacji w warunkach domowych oraz obowiązku kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego. Zgodnie z nowymi przepisami kwarantanna została skrócona z 14 do 10 dni. Dotyczy to także osób przekraczających zewnętrzną granicę UE, które niezwłocznie po znalezieniu się na terytorium Unii – są informowane o objęciu kwarantanną i otrzymują ulotkę z instrukcjami dotyczącymi dalszego postępowania. Ponadto zaprzestano testowania osób objętych kwarantanną, które nie mają żadnych objawów, a miały bliski kontakt z osobą chorą na COVID-19. Co do zasady, u osób, które kończą kwarantannę nie wykonuje się ponownego testu na SARS-CoV-2. Istnieją wyjątki, gdyż pracownicy niektórych branż, zanim wrócą do pracy, są obowiązkowo poddawani ponownym testom, dotyczy to osób np. zatrudnionych w domach pomocy społecznej, szpitalach, służbie więziennej czy sądach.

3. Świadczenie pracy na kwarantannie czy izolacji domowej

W art. 20 pkt 2, akapit drugi ustawy z 28 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19 wskazany został przepis art.4h, który bezpośrednio dopuszcza możliwość wykonywania pracy zdalnej w okresie kwarantanny. Zapis ten, nie został do tej pory opublikowany w Dzienniku Ustaw, co oznacza, że nie ukazał się w tekście jednolitym tej ustawy.

Przepis, o którym mowa wyżej czyli nowy art. 4h ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID­­‑19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych otrzymał następujące brzmienie:

    “Art. 4h. 1. W okresie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, pracownicy i inne osoby zatrudnione, poddane obowiązkowej kwarantannie, mogą, za zgodą pracodawcy albo zatrudniającego, świadczyć w trybie pracy zdalnej pracę określoną w umowie i otrzymywać z tego tytułu wynagrodzenie. Do warunków świadczenia pracy stosuje się przepisy art. 3 ust. 3– 8. 2. W przypadku świadczenia pracy w trakcie kwarantanny, o której mowa w ust. 1, nie przysługuje wynagrodzenie, o którym mowa w art. 92 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, ani świadczenie pieniężne z tytułu choroby.

Art. 3 ust. 3-8 ww. ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID­­‑19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych mówi o tym, że wykonywanie pracy zdalnej może zostać polecone, w przypadku kiedy pracownik posiada umiejętności i możliwości techniczne oraz lokalowe do zrealizowania takiej pracy i rodzaj wykonywanej pracy to umożliwia.

W szczególności praca zdalna może być wykonywana przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość lub dotyczyć wykonywania części wytwórczych lub usług materialnych. Narzędzia i materiały potrzebne do wykonywania pracy zdalnej oraz obsługę logistyczną pracy zdalnej zapewnia pracodawca.

Przy wykonywaniu pracy zdalnej pracownik może używać narzędzi lub materiałów niezapewnionych przez pracodawcę pod warunkiem, że umożliwia to poszanowanie i ochronę informacji poufnych i innych tajemnic prawnie chronionych, w tym tajemnicy przedsiębiorstwa lub danych osobowych, a także informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę.
Na polecenie pracodawcy, pracownik wykonujący pracę zdalną ma obowiązek prowadzić ewidencję wykonanych czynności, uwzględniającą w szczególności opis tych czynności, a także datę oraz czas ich wykonania. Pracownik sporządza ewidencję wykonywanych czynności w formie i z częstotliwością określoną w poleceniu pracodawcy.

Ustawodawca przyjął elastyczne rozwiązanie, że pracodawca może w każdym czasie cofnąć polecenie wykonywania pracy zdalnej.

4. Nowe zasady dotyczące zgłaszania kwarantanny do ZUS i pracodawcy

Kwarantanna, która została nałożona decyzją sanepidu jest podstawą do wypłaty wynagrodzenia chorobowego lub zasiłku chorobowego czy opiekuńczego. Do niedawna, aby otrzymać świadczenie chorobowe, ubezpieczony musiał przedłożyć decyzję o nałożeniu kwarantanny- pracodawcy lub ZUS. Nowe zasady upraszczają ten proces, gdyż pomijają obowiązek zgłaszania kwarantanny w dotychczasowej formie. Nowe regulacje przewidują, że ZUS sam pobierze informację o kwarantannie z systemu informatycznego EWP (skrót od Ewidencja Wjazdu do Polski). Więcej na temat nowych zasad dotyczących zgłaszania kwarantanny do PUE ZUS tutaj.

Dzięki uproszczonej procedurze, obecnie nie trzeba dostarczać do ZUS decyzji sanepidu o kwarantannie.
Jeżeli np. pracownik został skierowany na kwarantannę lub został objęty izolacją domową, nie musi dostarczać decyzji sanepidu do ZUS lub pracodawcy, gdyż ZUS automatycznie uzyska te dane z systemu informatycznego Centrum e-Zdrowia (system EWP), w którym widoczne są informacje dotyczące obowiązku kwarantanny i izolacji.
Pracownik nie musi posiadać także zwolnienia lekarskiego z tytułu izolacji domowej.

Podsumowując: osoby, które zostały skierowane na kwarantannę lub są objęte izolacją domową i ubiegają się o wypłatę zasiłku nie muszą obecnie:

  • dostarczać decyzji Sanepidu do ZUS lub pracodawcy,
  • mieć zwolnienia lekarskiego z powodu przebywania w izolacji domowej.

    Informacje o kwarantannie i izolacji domowej są dostępne na platformie PUE ZUS.

    Płatnicy składek (Pracodawcy) oraz ubezpieczeni (pracownicy) mają dostęp do danych o kwarantannie lub izolacji domowej na portalu Platformy Usług Elektronicznych (PUE) ZUS. Informacje o kwarantannie lub izolacji domowej są niezbędne do wypłaty zasiłków chorobowych, opiekuńczych czy też wynagrodzenia chorobowego.

    Od 24 października 2020 r. podstawą wypłaty świadczeń chorobowych osobie, która została poddana kwarantannie albo izolacji domowej jest informacja w systemie informatycznym Centrum e-Zdrowia (system EWP) o objęciu tej osoby kwarantanną lub izolacją w warunkach domowych. ZUS pozyskuje dane z tego systemu i udostępnia je płatnikom składek (pracodawcom) na ich profilach na portalu PUE ZUS. Dostęp do informacji o kwarantannie lub izolacji na swoim profilu na PUE ZUS ma również ubezpieczony (pracownik). Dane dotyczą osób, których kwarantanna lub izolacja trwała 22 października 2020 r. albo zacznie się po tym dniu.

    Dane są udostępniane na portalu PUE ZUS odpowiednio w panelu Płatnika oraz w panelu Ubezpieczonego, w nowej zakładce [Kwarantanna, izolacja domowa].

    Zakładka jest widoczna tylko u osób, które zostały objęte kwarantanną lub izolacją domową oraz u płatników składek (pracodawców), którzy zatrudniają osoby, u których takie zdarzenie wystąpiło.

    Płatnik składek (pracodawca) będzie miał dostęp do listy takich zdarzeń u swoich pracowników. Prezentowane na liście dane będzie mógł filtrować i zapisać w postaci pliku xls, csv, pdf, txt, xml.
     

    Jak sprawdzić informację o kwarantannie lub izolacji domowej na PUE ZUS?
    Instrukcja dla płatników znajduje się na stronie internetowej ZUS, link do niej znajduje się tutaj.

     

    5. Zasiłek chorobowy, opiekuńczy czy wynagrodzenie za czas choroby – komu przysługuje i na jakich zasadach.

    Osoby skierowane przez jednostkę Państwowej Inspekcji Sanitarnej na kwarantannę mają prawo do świadczeń chorobowych – wynagrodzenia za czas choroby, które finansuje pracodawca, albo zasiłku chorobowego czy opiekuńczego, który finansowany jest przez ZUS. Świadczenia przysługują także ubezpieczonym, którzy zostali poddani izolacji, w tym izolacji w warunkach domowych. Dotyczy to wyłącznie osób objętych ubezpieczeniem chorobowym, np. w związku z zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenia czy prowadzeniem działalności gospodarczej. Należy pamiętać, że w przypadku zatrudnienia na podstawie umowy o pracę ubezpieczenie chorobowe jest obowiązkowe.

    Dla zleceniobiorców czy osób prowadzących działalność gospodarczą ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne. Aby zleceniobiorca, lub samozatrudniony przedsiębiorca mógł skorzystać ze świadczeń chorobowych musi minąć tzw. okres wyczekiwania czyli 90 dni od wpłacenia pierwszej składki na ubezpieczenie chorobowe w ZUS. Wysokość zasiłku wynosi wtedy 80% kwoty od której płaci się składki. Osoby, które nie skorzystały z opcji dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego lub przedsiębiorcy korzystający z tzw. Ulgi na start, a pozostają na kwarantannie, niestety nie otrzymują żadnego świadczenia z ZUS.
    Osoby wykonujące pracę w ramach umowy o dzieło, a niemające innego tytułu do ubezpieczeń społecznych, w przypadku kwarantanny czy choroby nie mają prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych, bo nie opłacają składek na te ubezpieczenia.
     

    WAŻNE!
    W przypadku zasiłku opiekuńczego, nie obowiązuje okres wyczekiwania. Oznacza to, że pracownik ma prawo do tego zasiłku od pierwszego dnia zatrudnienia, a przedsiębiorca od pierwszego dnia opłacania składki na ubezpieczenie chorobowe.

     

    Kwota wypłacanych zasiłków chorobowych, opiekuńczych czy wynagrodzenia chorobowego na kwarantannie, czy izolacji domowej pozostaje bez zmian, co do zasady wynosi 80% wynagrodzenia zasadniczego, zasiłek w wysokości 100% wynagrodzenia wypłacany jest w wyjątkowych sytuacjach typu ciąża, wypadek w pracy.

    ZUS dane o kwarantannie i izolacji pozyska automatycznie z systemu informatycznego Centrum e-Zdrowia (system EWP), w którym są one zapisywane, dane te ZUS przekazuje pracodawcom i przedsiębiorcom na ich profil płatnika na Platformie Usług Elektronicznych (PUE) ZUS. Na podstawie tych informacji płatnicy składek (pracodawcy) będą mogli wypłacać pracownikom świadczenia chorobowe (wynagrodzenie za czas choroby i zasiłek chorobowy). Informację o kwarantannie lub izolacji otrzyma także sam ubezpieczony na swoim profilu na PUE ZUS.

    Uwaga!
    Pracownicy, którzy zostali skierowani na kwarantannę lub są objęci izolacją domową powinni pamiętać o obowiązku poinformowania swojego pracodawcy o przyczynie nieobecności w pracy. Informację tę mogą przekazać na przykład telefonicznie, drogą e-mail lub w inny sposób wynikający z regulaminu wewnętrznego u danego pracodawcy.

    5.1. Zasady otrzymania świadczenia chorobowego wypłacanego przez ZUS

    Wniosek o zasiłek chorobowy pracownik składa bezpośrednio do ZUS lub za pośrednictwem swojego pracodawcy. Istnieje możliwość wypełnienia i wysłania wniosku w formie elektronicznej poprzez platformę PUE ZUS.
    Następnie po otrzymaniu wniosku ZUS sprawdzi informację o kwarantannie lub izolacji domowej w oparciu o EWP, jeżeli wszystkie dane będą się zgadzały, zasiłek zostanie przyznany.
     

    Instrukcja w jaki sposób wprowadzić zasiłek chorobowy pracownika w serwisie ifirma znajduje się tutaj.

    Instrukcja w jaki sposób wprowadzić zasiłek chorobowy przedsiębiorcy w serwisie ifirma znajduje się tutaj.

     

    5.2. Zasady otrzymania świadczenia chorobowego wypłacanego przez pracodawcę

    Aby pracownik otrzymał świadczenie chorobowe wypłacane przez swojego pracodawcę wystarczy informacja o jego kwarantannie lub izolacji, która powinna automatycznie znaleźć się w panelu Płatnika w zakładce [Kwarantanna, izolacja domowa].

    W przypadku, gdy osoba ubezpieczona przebywa na kwarantannie lub w izolacji domowej, a na profilu pracodawcy na PUE ZUS nie jest to widocznie, to pracownik ten w terminie 3 dni roboczych od dnia zakończenia obowiązkowej kwarantanny lub izolacji w warunkach domowych powinien złożyć pracodawcy pisemne oświadczenie. W oświadczeniu powinno znaleźć się potwierdzenie, że pracownik odbył obowiązkową kwarantannę lub izolację w warunkach domowych. Oświadczenie to stanowi podstawę do wypłaty świadczeń w razie choroby, po uprzednim potwierdzeniu przez pracodawcę, informacji zawartych w oświadczeniu w Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
     

    Instrukcja dotycząca wypłaty wynagrodzenia chorobowego pracownika znajduje się tutaj.

     

    Ważne!
    Z racji tego, że do wypłaty świadczenia chorobowego niezbędna jest informacja z systemu informatycznego EWP, osoby objęte kwarantanną lub izolacją domową, które wnioskują o wypłatę świadczeń chorobowych, nie mają obowiązku dostarczania papierowej decyzji sanepidu do ZUS, czy swojego pracodawcy, pracownicy nie muszą także posiadać zwolnienia lekarskiego.
    Pracownicy są obowiązani do poinformowania swojego pracodawcy o przyczynie ich nieobecności w pracy, w sposób zwyczajowo przyjęty w danym zakładzie pracy lub ustalony w wewnętrznym regulaminie u danego pracodawcy np. drogą e-mail czy telefonicznie.

    5.3. Domownicy, którzy zostali poddani kwarantannie, ze względu na osobę zakażoną koronawirusem, która mieszka z nimi pod jednym dachem– świadczenia w razie choroby

    Osoba współzamieszkująca lub prowadząca wspólne gospodarstwo z osobą zakażoną wirusem SARS-CoV-2 od dnia 3 listopada 2020 r., ma obowiązek poddać się kwarantannie. Kwarantanna ta rozpoczyna się od dnia uzyskania pozytywnego wyniku testu przez osobę zakażoną i kończy się 7 dni po zakończeniu izolacji osoby zakażonej.

    W tego typu przypadkach organ inspekcji sanitarnej nie wydaje decyzji, a podstawą do wypłacenia świadczeń chorobowych (wynagrodzenia za czas choroby, zasiłku chorobowego) jest złożone przez ubezpieczonego domownika oświadczenia o obowiązku odbycia kwarantanny.

    Oświadczenie to powinno zawierać:

    1. imię i nazwisko ubezpieczonego,
    2. numer PESEL ubezpieczonego, jeśli go posiada,
    3. informację o dniu rozpoczęcia obowiązkowej kwarantanny i dniu jej zakończenia,
    4. dane dotyczące osoby zamieszkującej z ubezpieczonym lub prowadzącej wspólne gospodarstwo domowe, u której stwierdzono zakażenie wirusem SARS-CoV-2, tj. imię i nazwisko, numer PESEL, jeśli go posiada, dzień rozpoczęcia odbywania obowiązkowej kwarantanny albo izolacji w warunkach domowych i dzień jej zakończenia,
    5. podpis ubezpieczonego.

     

     
    Pracodawca lub ZUS ma możliwość wystąpienia do Państwowej Inspekcji Sanitarnej o potwierdzenie informacji zawartych w oświadczeniu.

    Jeżeli zasiłek chorobowy jest wypłacany przez ZUS, pracodawca niezwłocznie (nie później niż w terminie 7 dni) powinien przekazać oświadczenie ubezpieczonego do ZUS. Może to zrobić za pośrednictwem portalu Platformy Usług Elektronicznych (PUE) ZUS. W takiej sytuacji skan lub zdjęcie oświadczenia potwierdzonego za zgodność z oryginałem załącza do zaświadczenia Z-3/Z-3a.
     

    Instrukcja w jaki sposób wypełnić ZUS Z-3 w serwisie ifirma znajduje się tutaj.

     
    Przedsiębiorcy oraz osoby z nimi współpracujące składają oświadczenie w ZUS. Oświadczenie może być złożone w formie elektronicznej – poprzez portal PUE ZUS wraz z wnioskiem ZAS-53 Wniosek o zasiłek chorobowy. Do niniejszego wniosku należy dołączyć skan lub zdjęcie podpisanego oświadczenia.

    5.4. Dziecko lub inny członek rodziny na kwarantannie – zasiłek opiekuńczy

    Każdy kto opłaca składki na ubezpieczenie chorobowe, ma prawo wystąpienia o zasiłek opiekuńczy, jeżeli opiekuje się osobą przebywającą na kwarantannie lub osobą która została objęta izolacją w warunkach domowych, która jest:

    • dzieckiem do lat 14,
    • dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji do ukończenia 18 lat,
    • innym członkiem rodziny.

    Kwarantanna lub izolacja dziecka czy innego członka rodziny są traktowane tak jak choroba dziecka lub innego członka rodziny.

    Począwszy od dnia 24 października 2020 r. podstawą do wypłaty zasiłku opiekuńczego jest oświadczenie ubezpieczonego o konieczności opieki nad dzieckiem lub członkiem rodziny przebywającym na kwarantannie lub w izolacji w warunkach domowych.

    Oświadczenie powinno zawierać:

    1. imię i nazwisko ubezpieczonego,
    2. numer PESEL ubezpieczonego, jeśli go posiada,
    3. dane dziecka lub innego członka rodziny pod opieką, który odbywa obowiązkową kwarantannę albo izolację w warunkach domowych: imię i nazwisko, numer PESEL, jeśli go posiada,
    4. dzień rozpoczęcia odbywania obowiązkowej kwarantanny lub izolacji w warunkach domowych i dzień jej zakończenia,
    5. podpis ubezpieczonego.

     

     
    Pracodawca albo ZUS ma możliwość wystąpienia do organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej o potwierdzenie informacji zawartych w oświadczeniu. 

    Instrukcja w jaki sposób wypełnić wniosek o zasiłek opiekuńczy pracownika w serwisie ifirma znajduje się tutaj.

     
    Istnieje również możliwość skorzystania z tzw. dodatkowego zasiłku opiekuńczego. Ten zasiłek jest specjalnym rodzajem zasiłku, wypłacanym w przypadku np. zamknięcia żłobka, przedszkola, placówki szkolnej z powodu COVID-19. Dla dodatkowego zasiłku opiekuńczego nie obowiązuje przewidziana dla zwykłego zasiłku określona liczba dni (np. jak dla zwykłego zasiłku opiekuńczego 60 dni w roku) zasiłek jest przyznawany na liczbę dni zamknięcia danej placówki przedszkolnej, czy szkolnej. Więcej informacji na ten temat znajduje się na stronie internetowej ZUS, link znajduje się tutaj.

    Źródła wykorzystane w artykule: informacje ze strony internetowej ZUS (https://www.zus.pl/), rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 października 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 1972) , rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 listopada 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 1931) (Dz. U. poz. 1931) , Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 listopada 2020 r. w sprawie określenia dłuższego okresu pobierania zasiłku opiekuńczego w celu przeciwdziałania COVID-19 (Dz.U. z 2020r.poz.1962), ustawy z 28 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19
     

    Autor: Patrycja Tokarska – ifirma.pl

  • Czy ten artykuł był pomocny?

    Powiązane artykuły