Podstawą do wprowadzenia w Polsce systemu kaucyjnego była dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej 2019/904 w sprawie zmniejszenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko (tzw. dyrektywa SUP).
Rozliczanie systemu kaucyjnego w jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG) od 2025 roku opiera się na neutralności podatkowej kaucji w momencie sprzedaży oraz obowiązku jej rozliczenia w przypadku braku zwrotu opakowania. Kaucja nie stanowi przychodu ani kosztu uzyskania przychodu w momencie pobrania, lecz jest depozytem.
1. Sprzedaż a VAT przy pobraniu kaucji
Przy sprzedaży napoju w opakowaniu objętym systemem kaucyjnym kaucja pobierana od klienta nie stanowi podstawy opodatkowania VAT i nie jest wykazywana w VAT w momencie sprzedaży. Co za tym idzie pobranej kaucji nie wykazuje się w rejestrze sprzedaży VAT.
Kaucja nie jest wynagrodzeniem za towar – do momentu braku zwrotu stanowi depozyt.
Wystawianie faktur i paragonów za kaucję:
- na fakturze może stanowić tylko dodatek nie wpływający na zwiększenie podstawy opodatkowania,
- na paragonie może pojawić się tylko w części niefiskalnej.
2. Kiedy powstaje obowiązek VAT od kaucji?
Obowiązek VAT powstaje dopiero wtedy, gdy opakowanie nie zostanie zwrócone do systemu, a tym samym kaucja staje się definitywnym przychodem podatnika. Rozliczenie VAT z tego tytułu następuje po zakończeniu roku kalendarzowego, gdy znana jest liczba zwróconych i niezwróconych opakowań.
Rozliczenie VAT od niezwróconych opakowań dokonujemy zgodnie z raportami od operatora systemu – na podstawie zestawienia zwrotów opakowań. W deklaracji JPK_V7 wykazujemy tylko VAT wynikający z różnicy między kaucjami pobranymi a zwróconymi w danym roku.
Wprowadzający rozlicza VAT z tytułu niezwróconych opakowań, natomiast operator wpłaca należną kwotę na mikrorachunek podatkowy wprowadzającego. Obowiązek wykazania VAT przez wprowadzającego przypada w pierwszej deklaracji JPK_V7 roku następnego, czyli za rok 2026 w deklaracji za styczeń 2027, roku przy rozliczeniach miesięcznych. W przypadku rozliczeń kwartalnych za I kwartał 2027 roku.
Uwaga! Wprowadzający, jak i podmiot reprezentujący są zobowiązani do prowadzenia elektronicznej ewidencji zawierającej dane niezbędne do określenia podstawy opodatkowania.
Ewidencja prowadzona przez wprowadzającego opakowania do obrotu zawiera m.in.:
- dane o wprowadzonych do obrotu opakowaniach (rodzaj, liczba, wartość pobranej kaucji w danym roku),
- dane o zwróconych opakowaniach i odpadach opakowaniowych (rodzaj, liczba, wartość zwróconej kaucji w danym roku),
- przypisanie wartości kaucji do właściwych stawek VAT.
3. Kiedy i jak wykazać VAT od kaucji w serwisie?
Po otrzymaniu raportu rocznego należy ustalić wartość niezwróconych kaucji netto, która będzie podstawą opodatkowania.
W zakładce Księgowość ➡ Ewidencje ➡ Ewidencja sprzedaży VAT wybieramy opcję +Dodaj ewidencję sprzedaży VAT.
W polu Rodzaj wpisu wybieramy podatek od niezwróconej kaucji za opakowania na napoje po jego wybraniu pojawi się dodatkowy zapis Wysokość podatku od niezwróconej kaucji pobranej za produkty w opakowaniach na napoje objęte systemem kaucyjnym podlegająca wpłacie w terminie określonym w art. 103 ust. 5da ustawy o VAT.
W polu: Przedmiot opodatkowania zostanie domyślnie uzupełniony zapis Podatek od niezwróconej kaucji.
Numer dokumentu ➡ Numer dokumentu na podstawie, którego została ustalona wartość podatku od niezwróconych kaucji.
Numer KSeF jest automatycznie zaznaczony jako Brak numeru KSeF z oznaczeniem DI (dowód inny).
W części Oznaczenia JPK należy wybrać w polu Dowód sprzedaży ➡ dokument wewnętrzny.
Po wpisaniu wartości wyliczonego podatku VAT w polu Podatek należny zapisujemy wpis.
Zapis będzie widoczny w Ewidencji sprzedaży VAT w zakładce Księgowość ➡ Ewidencje ➡ Ewidencja sprzedaży VAT.
4. Wykazany VAT od kaucji w deklaracji JPKV7
Wprowadzony zapis dotyczący podatku należnego od niezwróconych opakowań widoczny będzie w deklaracji JPKV7 w polu 360 – Wysokość podatku od niezwróconej kaucji pobranej za produkty w opakowaniach na napoje objęte systemem kaucyjnym, podlegająca wpłacie przez podmiot reprezentujący, o którym mowa w art. 17b ustawy.
W części deklaracyjnej – pole 360:
a) widok z zakładki Księgowość ➡ Deklaracje ➡ Deklaracje należy kliknąć na numer deklaracji 2/2026:
b) widok z pobranej deklaracji w PDF:
W części ewidencyjnej – pole 360:
Podsumowując:
wartość wpłaconego podatku od kaucji pomniejszy podatek VAT do zapłaty za luty 2026.
Autor: Anna Grzegorzewska – IFIRMA