ZUS przedsiębiorcy od 2022 roku

w Polski ŁadRozliczenia ZUS

 

Opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne jest jednym z podstawowych obowiązków każdego przedsiębiorcy. Jeżeli ktoś zdecyduje się na prowadzenie działalności gospodarczej musi pamiętać, że bez względu na to czy osiąga przychody, czy też nie i tak musi zapłacić składki ZUS. Jak co roku wysokość składek społecznych się zmienia, natomiast jeśli chodzi o składkę na ubezpieczenie zdrowotne to w 2022 wchodzą w życie rewolucyjne zmiany wprowadzone tzw. Polskim Ładem.

Nasuwa się pytanie, czy nowe składki zdrowotne uchwalone w Polskim Ładzie przedsiębiorcy w mają obowiązek płacić od stycznia czy lutego 2022 r.?

Od stycznia 2022 r. na obecnych zasadach będzie odbywało się ustalenie tej składki dla części przedsiębiorców – chodzi o przedsiębiorców rozliczających się według skali podatkowej i liniowo – mówi o tym art. 79 ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, zwanej Polskim Ładem.

Wysokość składki zdrowotnej za styczeń 2022 będzie wynosiła 419,92 zł jej podstawa stanowić będzie 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, włącznie z wypłatami z zysku, w czwartym kwartale 2021 roku.
Składka zdrowotna za styczeń ustalana w świetle starych zasad (9% podstawy powyższego wymiaru), będzie wynosiła 419,92 zł (4665,78 zł x 9%).

Natomiast osoby które rozliczają się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych oraz karty podatkowej będą musiały naliczać składki według nowych zasad Polskiego Ładu już w deklaracji za styczeń 2022 roku.

Przeczytaj również nasz artykuł o składkach ZUS 2022 tutaj.

1. Rodzaje składek ZUS opłacanych przez przedsiębiorców

W ostatnich latach osoby, które rozpoczynają prowadzenie działalności gospodarczej, ale nie tylko one, mogą skorzystać z opłacania składek ZUS w następujących wariantach:

  • Ulga na start
  • ZUS preferencyjny
  • Mały ZUS plus
  • Duży ZUS

 

Wysokość opłacanych składek ZUS będzie uzależniona od wariantu, w jakim przedsiębiorca będzie mógł regulować płatności. W dalszej części omówimy jak zmieniła się wysokość składek ZUS w 2022 roku.

Niestety w związku z wejściem w życie Polskiego Ładu, przedsiębiorcy będą zmuszeni do comiesięcznego wyliczania wysokości na ubezpieczenie zdrowotne. Wysokość tej składki będzie uzależniona przede wszystkim od formy opodatkowania działalności gospodarczej (zasady ogólne, podatek liniowy, ryczałt) więcej na ten temat można przeczytać w e-booku ifirma.

Bardzo istotną zmianą w 2022 roku, jest to, że Przedsiębiorcy zostaną pozbawieni odliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne. Wiąże się to z całkowitą likwidacją możliwości odliczenia od podatku składki na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 7,75%. Jednak istnieje możliwość, aby składkę za grudzień opłacić jeszcze przed końcem roku i dokonać odliczenia w grudniu 2021, więcej na ten temat tutaj.

Kolejną ważną zmianą z punktu widzenia ZUS, jest termin zapłaty składek ZUS, bez względu na to czy przedsiębiorca zatrudnia pracowników, czy nie ulega on wydłużeniu do 20-go dnia każdego miesiąca.

2. Polski Ład 2.0.

Uwaga !
W związku z wejściem w życie 1 lipca 2022 r. tzw. Polskiego Ładu 2.0. składka zdrowotna, będzie mogła zostać odliczona od dochodu/ przychodu ( w przypadku podatników na podatku liniowych oraz na ryczałcie) lub ujęta w kosztach uzyskania przychodu ( podatnicy na podatku liniowym).

2.1. Podatek liniowy

  • podatnicy rozliczający się podatkiem liniowym mają możliwość:
    1. odliczenia od dochodu części składki na ubezpieczenie zdrowotne
    2. LUB:

    3. zaliczenia składek zdrowotnych do kosztów uzyskania przychodu.

Skorzystanie z pierwszej możliwości, czyli odliczenia od dochodu części składki na ubezpieczenie zdrowotne daje jedynie skutek pomniejszenia podatku dochodowego do zapłaty, można przyjąć, że przedsiębiorca otrzymuje dzięki temu zwrot 19% zapłaconej wartości składki zdrowotnej, w skali roku maksymalne odliczenie to 8700.

W przypadku skorzystania z drugiej opcji b) , polegającej na zakwalifikowaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne do kosztów uzyskania przychodu, przynosi przedsiębiorcy dodatkową korzyść.

Mianowicie, oprócz pomniejszenia podstawy do opodatkowania, wpływa na obniżenie kwoty samego dochodu, który to jest podstawą naliczania składki zdrowotnej w kolejnym miesiącu. Czyli de facto wpływa bezpośrednio na obniżenie samej wartości składki zdrowotnej w kolejnym miesiącu.

Dodatkowo należy mieć na uwadze, że jeśli przedsiębiorca zdecyduje się na opcję a) czyli odliczenie składek ZUS od dochodu, powinien pamiętać, że odliczy składkę zdrowotną, tylko w przypadku, gdy jego dochód będzie dodatni. Jeśli przedsiębiorca będzie miał stratę, składek ZUS nie odliczy w ogóle, gdyż nie będzie ich od czego odliczyć, gdy dochód nie istnieje.

Natomiast jeżeli przedsiębiorca podejmie decyzję, że będzie zaliczał składki zdrowotne do kosztów uzyskania przychodów, składki te będzie mógł uwzględniać zawsze, bez względu na to czy uzyskał dochód czy osiągnął stratę.

W serwisie ifirma.pl domyślnie składka zdrowotna dla nowych Użytkowników jest księgowana jako koszt uzyskania dochodu.

Dla Użytkowników serwisu ifirma.pl, którzy mieli już wypełnione daty opłacenia składek zdrowotnych w zakładce Zobowiązania> Składki ZUS, przed dniem 1 lipca 2022 ( a co za tym idzie zostały odliczone od dochodu), istnieje możliwość ujęcia składek zdrowotnych w kosztach uzyskania przychodu, w związku z tym Użytkownik serwisu ma możliwość dokonania zmiany tak by składki za wskazany okres ująć w kosztach.

Aby dokonać zmiany należy wykonać poniższe kroki:

  1. W pierwszej kolejności należy dokonać zmian ustawień w zakładce Pulpit → Konfiguracja → PIT. Na dole strony należy wybrać “edytuj” kolejno w części PIT-5L w wierszu Składka zdrowotna należy wybrać opcję zaliczana do kosztów uzyskania przychodów. Zmiany ustawień w Konfiguracji można dokonać mając ustawiony dowolny miesiąc księgowy z 2022 roku.

    Uwaga! W przypadku gdy: składki za okres 01-06/2022 zostały zaksięgowane ręcznie poprzez dodanie dowodu księgowego i nie uzupełniono dla nich daty zapłaty w zakładce Zobowiązania → Składki ZUS należy wykonać jedynie krok 1) poniższej instrukcji.

  2. Następnie należy przejść do zakładki Zobowiązania → Składki ZUS i w kolumnie Składki ZUS pracodawcy usunąć datę opłacenia składki zdrowotnej i zatwierdzić tę zmianę.
  3. Kolejno należy ponownie uzupełnić datę opłacenia składki zdrowotnej i wybrać zatwierdź.

    W przypadku zaliczania składki zdrowotnej w koszty dla każdej z dat opłacenia z okresu styczeń-czerwiec 2022 utworzy się dowód księgowy z ostatnim dniem czerwca (gdyż zgodnie z przepisami możliwość taka była dopiero od lipca – rozliczając miesiąc czerwiec 2022). Od miesiąca lipca 2022 DK będą powstawały już z datą faktycznej zapłaty składki.

  4. Po dokonaniu powyższych zmian należy ponownie wygenerować PIT-5L za czerwiec lub II kwartał 2022 tak, aby składki zdrowotne pojawiły się w kosztach a nie widniały jako odliczone od dochodu. Jeżeli wygenerowano już deklarację za lipiec 2022 należy również ponownie ją wygenerować tak by zawierała dokonane zmiany.

    W deklaracji PIT-5L za miesiąc czerwiec i kolejne miesiące pozycja Suma odliczonych składek na ub. zdrowotne będzie widoczne 0, składki zdrowotne będą ujęte w sumie kosztów.

  5. Jeżeli została już wygenerowana deklaracja ZUS DRA za miesiąc lipiec 2022 ze względu na zmianę wartości kosztów za czerwiec 2022 konieczne będzie jej ponowne wygenerowanie. Jeśli deklaracja za lipiec 2022 została już wysłane do ZUS należy ją wysłać ponownie w trybie korekty.

    Wskazana zmiana nie wpłynie na ZUS DRA za czerwiec 2022, gdyż ta deklaracja powstaje na podstawie dochodu osiągniętego do maja 2022.

2.2. Ryczałt ewidencjonowany

  • podatnicy rozliczający się ryczałtem ewidencjonowanym mogą odliczyć od przychodów część składki na ubezpieczenie zdrowotne a dokładnie 50% zapłaconej składki (maksymalnie mogą uzyskać 6046,86 zł odliczenia)

2.3. Skala podatkowa

Jeśli chodzi o skalę podatkową, to nie ma możliwości odliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne od dochodu, ale w zamian za to wprowadzono niższy procent podatku tj.stawka podatku w I progu podatkowym została obniżona z 17% na 12% oraz zlikwidowano ulgę dla klasy średniej.

2.4. Zasady ustalania wysokości podstawy na ubezpieczenie zdrowotne, w zależności od formy opodatkowania

Wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne, będzie ustalana odrębnie dla każdego przedsiębiorcy w zależności od formy opodatkowania i uzyskiwanego dochodu (przychód minus koszty minus składki społeczne) lub od osiąganego przychodu w przypadku osób rozliczających się ryczałtem ewidencjonowanym, stan ten obrazuje Tabela 1:

Rodzaj opodatkowania Zasady ogólne Podatek liniowy Ryczałt
% składki na ubezpieczenie zdrowotne 9% ( nie mniej niż 9% minimalnego wynagrodzenia) 4,9 % ( nie mniej niż 9 % minimalnego wynagrodzenia) 9 % od określonej podstawy/
Podstawa do naliczania składki na
ubezpieczenie zdrowotne
Obliczenie podstawy można wyrazić wzorem:

P-KUP-SS=D

gdzie:
P oznacza przychód
KUP oznacza Koszty uzyskania przychodu
SS oznacza składki społeczne
D oznacza Dochód, od którego obliczana jest składka na ubezpieczenie zdrowotne:
D x 9%= składka zdrowotna jaką należy opłacić do ZUS do 20-go następnego miesiąca.

Dochód za kolejne miesiące ustala się narastająco, więc tak ustalony dochód pomniejsza się o sumę dochodów za miesiące poprzedzające i o różnicę między sumą składek społecznych od początku roku, a sumą składek odliczonych w poprzednich miesiącach.

Obliczenie podstawy można wyrazić wzorem:

P-KUP-SS=D

gdzie:
P oznacza przychód
KUP oznacza Koszty uzyskania przychodu
SS oznacza składki społeczne
D oznacza Dochód, od którego obliczana jest składka na ubezpieczenie zdrowotne:
D x 4,9 %= składka zdrowotna jaką należy opłacić do ZUS do 20-go następnego miesiąca.

Dochód za kolejne miesiące ustala się narastająco, więc tak ustalony dochód pomniejsza się o sumę dochodów za miesiące poprzedzające i o różnicę między sumą składek społecznych od początku roku, a sumą składek odliczonych w poprzednich miesiącach.

Obliczenie podstawy można wyrazić wzorem:

P-SS=PZ

gdzie:
P oznacza przychód
SS oznacza składki społeczne
PZ oznacza kwotę, która przesądza o tym, od jakiego progu należy płacić składkę na ubezpieczenie zdrowotne.

Są trzy progi przychodów:

  1. przy przychodach rocznych do 60 tysięcy zł podstawa wynosi 60% przeciętnego wynagrodzenia
    • 6 221,04zł x 60% = 3 732,62zł -podstawa do naliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne
    • 3 732,62 zł x 9 %= 335,94 zł – wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne
  2. przy przychodach rocznych 60 tysięcy do 300 tysięcy zł. podstawa wyniesie 100%
    przeciętnego wynagrodzenia
    • 6 221,04 zł -podstawa do naliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne
    • 6 221,04 zł x 9 %= 559,89 zł – wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne
  3. przy przychodach rocznych powyżej 300 tysięcy złotych podstawa wyniesie 180% przeciętnego wynagrodzenia
    • 6 221,04 zł x 180% = 11 197,87 zł -podstawa do naliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne
    • 11 197,87zł x 9 %= 1007,81 zł – wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne

W przypadku podatników opodatkowanych ryczałtem warto śledzić na bieżąco przychód ponieważ za miesiąc w jakim zostanie przekroczony, należy odprowadzać składki w wyższej wysokości. Ponadto w takiej sytuacji Przedsiębiorca musi się liczyć z faktem, że niestety będzie musiał dokonać dopłaty, wyrównującej składkę na ubezpieczenie zdrowotne za poprzednie miesiące, kiedy płacił składkę NFZ od niższego progu. Dopłaty należy dokonać w terminie miesiąca od upływu terminu na złożenie zeznania rocznego za rok ubiegły tzn. do 31 marca.

3. Ulga na start

Z tej formy opłacania składek ZUS mogą skorzystać przedsiębiorcy, którzy spełniają określone warunki, więcej na ten temat tutaj. Warto zaznaczyć, że Ulga na start nie jest dedykowana jedynie osobom, które po raz pierwszy zakładają działalność gospodarczą. Prawo do skorzystania z tej ulgi przysługuje także przedsiębiorcom, którzy przez okres co najmniej 60-ciu miesięcy mieli zawieszoną działalność gospodarczą, lub po upływie co najmniej 60-ciu miesięcy od zamknięcia poprzedniej działalności postanowili otworzyć po raz kolejny firmę. Należy pamiętać, że zakładana działalność nie może być wykonywana na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego w danym lub poprzednim roku podatkowym przedsiębiorca wykonywał czynności wchodzące w zakres działalności. Przedsiębiorcy, którzy są uprawnieni do skorzystania z Ulgi na start, będą mogli przez okres 6 pełnych miesięcy opłacać z tytułu działalności gospodarczej jedynie składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Wysokość tej składki, będzie ustalana odrębnie dla każdego przedsiębiorcy w zależności od formy opodatkowania i uzyskiwanego dochodu (przychód – koszty – składki społeczne, o ile składki na ubezpieczenie społeczne nie zostały wliczone do KPiR) lub przychodu w przypadku osób rozliczających się ryczałtem ewidencjonowanym. (patrz Tabela 1).

4. ZUS preferencyjny

Jest to kolejna możliwość opłacania niższych składek ZUS przez przedsiębiorców, którzy spełnią określone przepisami kryteria więcej na ten temat tutaj. W przypadku tej ulgi podstawa do obliczania składek na ubezpieczenia społeczne uzależniona jest od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. W 2022 roku nastąpił wzrost minimalnego wynagrodzenia z 2 800,00 zł na 3010,00 zł brutto. W podstawie do naliczania składek społecznych znajdzie się 30% tej kwoty, a więc 903,00 zł.

Wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne, będzie ustalana odrębnie dla każdego przedsiębiorcy w zależności od formy opodatkowania i uzyskiwanego dochodu (przychód – koszty – składki społeczne, o ile składki na ubezpieczenie społeczne nie zostały wliczone do KPiR) lub przychodu w przypadku osób rozliczających się ryczałtem ewidencjonowanym (patrz Tabela 1).

Rodzaj ubezpieczenia ZUS preferencyjnych w zł Wzrost w zł
2021 2022
Emerytalne (19,52%) 163,97 176,27 12,30
Rentowe (8%) 67,20 72,24 5,04
Wypadkowe
(1,67% do 9 ubezpieczonych)
14,03 15,08 1,05
Chorobowe (2,45%) 20,58 22,12 1,54
FP 0,00 0,00 0,00
Podsumowanie 265,78 285,71 19,93

 

Pamiętajmy, że przedsiębiorca ma możliwość wyboru czy będzie opłacał składki ZUS z ubezpieczeniem chorobowym czy też bez tego ubezpieczenia.

Wysokość składki ZUS preferencyjny na 2022 rok z ubezpieczeniem chorobowym to 285,71 zł, natomiast bez opłacania dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego to 263,59 zł.

5. Mały ZUS plus

Jeżeli chodzi o wysokość składek opłacanych w ramach małego ZUS plus to jeśli chodzi o przedsiębiorców rozliczających się na zasadach ogólnych lub liniowo będzie ona uzależniona od wysokości dochodu, jaki osiągnął przedsiębiorca w 2021 roku, natomiast dla przedsiębiorców rozliczających się ryczałtem ewidencjonowanym “dochodem” stanowiącym podstawę naliczenia składek jest wartość przychodu pomnożona przez współczynnik 0,5. Limit przychodów, który uprawnia do skorzystania z preferencyjnych składek ZUS wynosi 120.000 zł. Jeżeli przedsiębiorca za 2021 rok nie przekroczył takiej kwoty przychodów to będzie mógł skorzystać z tej formy rozliczania składek ZUS. Więcej na temat Małego ZUS plus tutaj.

6. Duży ZUS

Podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w 2022 r. dla tej grupy przedsiębiorców nie może być niższa niż 3553,20 zł (60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego).

Wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne, będzie ustalana odrębnie dla każdego przedsiębiorcy w zależności od formy opodatkowania i uzyskiwanego dochodu (przychód – koszty – składki społeczne, o ile składki na ubezpieczenie społeczne nie zostały wliczone do KPiR) lub przychodu w przypadku osób rozliczających się ryczałtem ewidencjonowanym (patrz Tabela 1).

Składki dla przedsiębiorców opłacających duży ZUS kształtują się następująco w 2022 roku:

Rodzaj ubezpieczenia Duży ZUS w zł Wzrost w zł
2021 2022
Emerytalne (19,52%) 615,93 693,58 77,65
Rentowe (8%) 252,43 284,26 31,83
Wypadkowe
(1,67% do 9 ubezpieczonych)
52,70 59,34 6,64
Chorobowe
(2,45%)
77,31 87,05 9,74
Fundusz Pracy
(2,45%)
77,31 87,05 9,74
Podsumowanie 1075,68 1211,28 135,60

 

W przypadku dużego ZUS również przedsiębiorca może zdecydować czy będzie opłacał składkę na ubezpieczenie chorobowe.

W zależności od wybranej opcji będzie miał do zapłaty:

  • ze składką na ubezpieczenie chorobowe: 1211,28 zł
  • bez składki na ubezpieczenie chorobowe: 1124,23 zł

 

Pamiętajmy, że nowa wysokość składek ZUS obowiązuje od miesiąca stycznia 2022 roku. W miesiącu lutym w terminie do 20-go należy zapłacić składki już w nowej wysokości.

 

Autor: Patrycja Tokarska – ifirma.pl

Czy ten artykuł był pomocny?

Powiązane artykuły